De bevalling

Tijdens een uitgebreide controle tussen de 32-35 weken bespreken wij de belinstructies voor de bevalling en je geboorteplan. We zullen bespreken wanneer je ons moeten bellen - als de bevalling begint. We nemen ruim de tijd om vragen te beantwoorden. Daarnaast bespreken we jullie wensen en verwachtingen. Mocht je het gesprek eerder willen, omdat je vragen hebt over bevallen, wanneer te bellen of over je geboorteplan dan is dat uiteraard geen probleem.

Het begint…

En dan is het zover! Spannend, jullie kindje dient zich aan. De bevalling kan op 2 manieren beginnen namelijk met gebroken vliezen en weeën. In 10% van de gevallen begint de bevalling met het breken van de vliezen. In de meeste gevallen begint de bevalling dus met weeën. Wanneer je ons moet bellen op 06 - 82 90 84 97 kan je hier lezen.

Het breken van de vliezen

De vliezen zijn een bescherming tussen de buitenwereld en de baby. Ze bestaan uit 2 lagen die dicht tegen elkaar aan liggen. 1 op de 10 vrouwen start met het breken van de vliezen. Het kan zijn dat er plotseling een plonsje vruchtwater komt. Het kan ook zijn dat het druppelsgewijs komt. Vruchtwater heeft de warmte van lichaamstemperatuur. Meestal is het helder of met soms vlokjes huidsmeer van de baby (vernix) of een beetje lichtroze. De aanmaak van vruchtwater blijft doorgaan in kleine hoeveelheden hierdoor zal het niet snel opraken. Als je gebroken vliezen hebt maar geen weeën mag je niet in bad maar wel douchen. De reden is dat de bescherming voor de baby weg is en het risico op infecties toeneemt door in bad te gaan.
Het grootste deel van de vrouwen krijgt binnen 24 uur weeën. Als dit niet gebeurd dan wordt de bevalling medisch en zal je in het ziekenhuis bevallen. Het is dus wachten op de weeën. Probeer in de tussentijd te rusten en afleiding te zoeken.
Wanneer je start met weeën dan breken de vliezen vaak tussentijds van zelf. Wanneer dit niet gebeurd dan worden de vliezen gebroken door de verloskundige. Dit doet geen pijn voor jou of voor je baby.

Weeën

De meeste vrouwen startten met weeën. Het eerste deel, de aanloopfase van de bevalling, geeft vaak twijfel. Is dit het nou wel of niet? Je hebt onregelmatige harde buiken of menstruatiepijn die in frequentie en duur wisselend zijn. Wanneer het niet duidelijk is of de bevalling is begonnen zorg dan dat je nog wat uitrust. Zoek rustgevende afleiding en tegen de pijn kan je een douche of bad nemen (mits je vliezen niet zijn gebroken). Soms zakken de pijnlijke buiken af en bleek het loos alarm. Wanneer de bevalling doorzet gaat de baarmoeder ritmisch samentrekken. De weeën komen steeds sneller na elkaar, gaan langer in seconden duren en worden pijnlijker. Wanneer je een uur lang weeën hebt die 45-60 seconden duren met steeds een pauze van 4 minuten dan mag je er vanuit gaan dat het is begonnen en bel je ons. Maar ook als je twijfelt of het begonnen is bel ons dan gerust.

Ontsluiting

De baarmoedermond is normaliter stug, ongeveer 4 centimeter lang, dicht en staat naar je rug toe gekanteld. Wanneer je gaat bevallen wordt de baarmoedermond week, kort, komt naar voren en gaat open. Het open gaan van de baarmoedermond heet ontsluiten. Wanneer de baarmoedermond 10 centimeter open is dan kan de baby met het hoofd er doorheen en geboren worden. Om een baarmoedermond open te laten gaan zijn er weeën nodig. Doordat de baarmoeder samentrekt ontstaat er druk waardoor de vliezen en/of de baby met het hoofd de baarmoedermond open duwen. Het eerste gedeelte van de centimeters gaat wat rustiger qua weeënintensiteit en snelheid.  De baarmoeder leert steeds effectiever te werken. Hoe snel dat gaat hangt af van hoe sterk de weeën zijn, hoe snel ze achter elkaar komen, hoe lang ze duren, het indalen van de baby (hoe goed kan het druk geven op de baarmoedermond) en is dit de eerste bevalling of ben je al eens bevallen. De eerste 3 à 4 centimeter heeft een opbouwende fase. Deze fase duurt gemiddeld 6 uur. Eerst zijn de weeën onregelmatig en de duur en de pauzes zijn wisselend. De meeste vrouwen ervaren weeën als pijnlijke menstruatiekrampen in de buik maar de weeën kunnen ook ervaren worden als pijn in de rug die komt en gaat of soms in de benen. Na ongeveer 3-4 centimeter zal de baarmoeder steeds effectiever werken. De weeën komen om de 2 à 4 minuten, duren ongeveer 60 seconden en zijn gelijk in pijn. Ieder uur zal er een centimeter vordering zijn. Maar dit kan ook sneller gaan, zeker als je al een keer bent bevallen. Hoe meer de centimeters vorderen hoe sneller de weeën op elkaar komen hierdoor gaan de laatste centimeters vaak sneller.

Persen en geboorte

Tijdens de weeën gaat het kindje ook steeds meer naar beneden het bekken in. Een baby zakt eerst richting het stuitje. Doordat het hoofdje druk geeft kan je druk ervaren op de onderrug maar er zal ook drang ontstaan om te persen. Dit komt door de druk op het laatste stuk van de darm. Zodra de baby diep genoeg in het bekken is, er goede persdrang is en 10 centimeter ontsluiting dan kan je beginnen met het laatste stuk van de bevalling.

Er zijn verschillende houdingen om in te persen. Meeduwen kan alleen op een wee daarom is het belangrijk om deze minuut volledig te benutten. Gemiddeld doe je bij een eerste kindje een uur over het persen en bij een volgende bevalling gemiddeld een kwartier. Een kindje zal eerst onder het schaambot door moeten. Dit stuk is zeker bij een eerste kindje lastig. Daarna blijft het hoofdje zichtbaar en zal niet meer terug glijden. Er komt een moment dat wij aangeven dat het hoofdje niet meer terug zal gaan en “blijft staan”. Dit is een gevoelig moment. Ter verlichting en voor de doorbloeding zal er een warme washand tegen de vagina worden gelegd. Bij de laatste wee wordt de baby geboren. Eerst wordt het hoofdje geboren en daarna het lijfje. De baby wordt direct bij moeder op de borst gelegd.

Wanneer je kindje geboren is

Direct na de geboorte is er een moment van bijkomen. Jullie bewonderen jullie kindje en wij aanschouwen dit mooie tafereel. Het eerste uur zijn er nog een aantal dingen die gebeuren of gecontroleerd worden.

Apgar-score

Zodra de baby geboren is wordt direct de conditie gecheckt. Dit gebeurt na de bevalling door de Apgar-score te bepalen na 1 minuut en na 5 minuten. Hierbij worden verschillende punten van de conditie gecontroleerd: hartactie, kleur, ademhaling, reflexen en spierspanning. Een baby krijgt dus wel even de tijd om op adem te komen na een bevalling.

Warm houden van de baby

Zodra een baby geboren wordt zal het direct worden afgedroogd. Het zal toegedekt worden met warme doeken en krijgt een muts op. Het hoofdje is een groot gedeelte van een babylijfje. Het is belangrijk om deze dan ook te bedekken.

De navelstreng doorknippen

De baby is verbonden via de navelstreng met de placenta. Nadat de navelstreng is “uitgeklopt” dan is de tijd daar om de navelstreng door te knippen. Meestal is de eer aan de vader maar jij kan het natuurlijk ook zelf doen. De baby krijgt een navelstrengklem of cordring ongeveer 2-3 centimeter van het buikje af. Daarnaast komt een klem van de verloskundige. Daar tussen kan de navelstreng doorgeknipt worden. Zowel moeder als baby voelen hier niets van. Vanaf dan is de baby niet meer verbonden met de placenta. Het navelstrengetje met klem of ring laat na een paar dagen vanzelf los als het is ingedroogd.

Een navelstrengklem zit in het kraampakket of is aanwezig in het ziekenhuis. Wil je graag dat je kindje een cordring krijgt dan is die gratis te verkrijgen bij ons.

“Golden hour”

De baby is het eerste uur na de bevalling heel alert. Het bloot op bloot vasthouden van je kindje zorgt voor een piek van oxytocine. Oxytocine is een hormoon wat een belangrijke rol speelt bij hechting. De piek zorgt ook voor het op gang komen van de borstvoeding. Doordat een kindje zo alert is en de piek van oxytocine hoog is, is dit hét moment om een baby aan de borst te leggen. Een kind kan heel goed zelf de weg naar een tepel vinden en juist nu zal het zich inprenten hoe het moet drinken. Daarom is het eerste uur na de geboorte essentieel. Niet alleen voor borstvoeding maar ook voor de hechting naar de moeder. Baby’s die het eerste uur bloot op bloot bij de moeder liggen kunnen beter hun temperatuur en suikerspiegel regelen, ze hebben minder stress respons en huilen minder. Kortom in het eerste uur is het belangrijk om te voldoen aan de geborgenheid bij de moeder. Vandaar de naam “gouden uur”. Lukt het om een reden niet dan is de partner de aangewezen persoon om deze rol op zich te nemen en de baby bloot op bloot te nemen.

De placenta en vliezen

Nu is je baby los maar moet de placenta, ook wel moederkoek genoemd, nog geboren worden. Soms is het even wachten tot de placenta los komt van de binnenkant van de baarmoeder. Zodra de placenta los is moet je nog een keer een beetje mee duwen.

Zodra de placenta met vliezen geboren zijn zullen deze nagekeken worden of ze compleet zijn. De placenta en vliezen moeten in zijn geheel naar buiten komen en de navelstreng wordt gecontroleerd op 3 bloedvaten.

Perineum

Het perineum is het stukje tussen je vagina en kringspier. Na de bevalling wordt gecontroleerd of dit stuk huid en weefsel daaronder heel is gebleven. Wanneer het niet meer heel is of je hebt een knip gehad dan wordt dit gehecht. Dit gebeurd altijd met verdoving. Een verloskundige kan thuis ook hechten mocht dit nodig zijn.

Bloedverlies

De placenta laat een wond achter in de baarmoeder. Het meeste bloedverlies komt als de placenta wordt geboren en tijdens het loslaten. De hoeveelheid van het bloedverlies wordt nauwkeurig in de gaten gehouden. De kraamverzorgster houdt het ook in de gaten gedurende de kraamweek. Het bloedverlies zal de eerste dag of dagen de hoeveelheid van een zware menstruatie hebben daarna zal het geleidelijk afnemen. Voor meer informatie zie kraamtijd

Lichamelijk onderzoek baby

Na de geboorte wordt jullie kindje lichamelijk onderzocht. Het wordt van top tot teen nagekeken. Er wordt o.a. gevoeld of het gehemelte is gesloten, de voetjes recht staan, er tien teentjes en tien vingertjes zijn en bij jongetjes of de balletjes zijn ingedaald. Daarna wordt het gewogen en het krijgt vitamine K. Vervolgens wordt de temperatuur gemeten en wordt het eerste luiertje en de kleertjes aan gedaan.

Controles van de moeder

Het bloedverlies wordt geregeld gecontroleerd. Daarnaast voelt de verloskundige of kraamverzorgster/verpleegkundige of de baarmoedergoed samentrekt om de wond van de placenta dicht te duwen en hoe hoog hij in de buik staat. Je hartslag, bloeddruk en temperatuur worden ook gecontroleerd. Ongeveer 2 à 3 uur na de bevalling, wanneer de controles goed zijn, mag je gaan douchen. Het is ook belangrijk dat je plast. Je moet je blaas kunnen legen na de bevalling.

En dan…

Zodra jij lekker bent opgefrist en de controles van jullie beide zijn gecontroleerd dan zullen wij afscheid van jullie nemen. Wij geven belinstructies voor de eerste uren maar ook voor de dagen daarna, die kan je hier lezen. De kraamverzorgster blijft thuis nog even wat opruimen en eventueel helpt zij nog met een voeding. Wanneer je in het ziekenhuis bent bevallen mogen jullie naar huis. Beval je overdag dan blijft de kraamverzorgster bij jullie de rest van de dag thuis of zij zal direct komen zodra jullie thuis zijn vanuit het ziekenhuis. Ben je ’s avonds of ’s nachts bevallen dan zal zij met jullie afspreken dat zijde volgende ochtend komt of dat er vanuit het ziekenhuis, in overleg, nog iemand mee komt voor een uurtje opstarten thuis.

Wat als het anders gaat

In het bovenstaande omschrijven wij kort de normale bevalling. Een bevalling kan langzamer gaan maar ook sneller dan verwacht, óók bij een eerste kindje. Als verloskundigen hebben wij een aantal dingen die wij kunnen doen om te proberen de bevalling te bevorderen. Maar soms is er meerhulp nodig in het ziekenhuis. Dit kan zijn omdat de bevalling anders verloopt dan het normale. Het kan zijn dat de baby in het vruchtwater heeft gepoept, datje pijnstilling wenst, de ontsluiting niet op schiet of dat het persen langer duurt dan gewenst. Zodra je wordt overgedragen gaan wij altijd mee naar het ziekenhuis zodat er een warme overdracht is. Hierdoor verloopt de overgang van bevallen bij je eigen verloskundige en bevallen onder leiding van een verloskundige of arts van het ziekenhuis geleidelijk. Als het anders loopt dan je had gewenst is het de kunst om toch mee te gaan in een ander scenario. Door het lezen van betrouwbare informatie zoals op de site van de verloskundige of het lezen van “De Grote Geboortegids” die je bij de eerste controle kreeg, kan je goed een beeld vormen van een normale bevalling en als het anders loopt. Daarnaast kan een cursus helpen bij het omgaan van veranderingen tijdens de bevalling die je niet had voorzien. Wij hebben onder andere goede ervaringen bij de cursus van Noor Cornelissen. Zij besteed een gedeelte tijdens haar cursus hoe je zelfde regie behoudt ook tijdens dergelijke situaties. Kijk voor meer informatie op www.ninemoons.nl.